ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

Αποκατάσταση διαταραχών λόγου – ομιλίας σε παιδιά και ενήλικες, Έμμα Τερ-Γκεβορκιάν

Το άγχος αποχωρισμού στα παιδιά Ιανουαρίου 2, 2014

Filed under: Ψυχολογία — Λογοθεραπεία @ 8:55 μμ

images

Η πρώτη μέρα στον παιδικό σταθμό ή στο νηπιαγωγείο συχνά χαρακτηρίζεται από τις συναισθηματικές αντιδράσεις των παιδιών (κλάμματα, φωνές κλπ) που είναι ενδεικτικές του ‘άγχους αποχωρισμού’. Το άγχος αποχωρισμού είναι ένα φυσιολογικό αναπτυξιακό φαινόμενο για τις ηλικίες των επτά μηνών έως έξι ετών (Bernstein & Borchardt, 1991). Αναμένεται δηλαδή τα παιδιά κυρίως προσχολικής ηλικίας να παρουσιάζουν άγχος κατά την απομάκρυνση τους από τα οικεία πρόσωπα που έχουν αναπτύξει συναισθηματικό δεσμό (συνήθως μητέρα). Ωστόσο εκείνο που διαφοροποιεί το φυσιολογικό άγχος αποχωρισμού από τη διαταραχή άγχους αποχωρισμού είναι το υπερβολικό άγχος που διακατέχει το παιδί στον αποχωρισμό από το οικείο πρόσωπο που έχει προσκολληθεί και παρεμποδίζει τη λειτουργικότητα του  σε διάφορα επίπεδα. Για να τεθεί διάγνωση για τη διαταραχή του άγχους αποχωρισμού  το αναπτυξιακά δυσανάλογο άγχος του παιδιού πρέπει να είναι ενεργό για τουλάχιστον 4 βδομάδες κατά τις οποίες να εμφανίζει συγκεκριμένα συμπτώματα.

Τα παιδιά που εμφανίζουν άγχος αποχωρισμού σε αρκετές περιπτώσεις καθρεφτίζουν το γονεϊκό άγχος. Οι ανησυχίες, οι ανασφάλειες και οι φόβοι των γονιών μεταδίδονται πολλές φορές άθελά τους στα παιδιά. Η μη λεκτική επικοινωνία (βλέμμα, σώμα, έκφραση προσώπου) μπορεί ασυνείδητα να ‘προδώσει’ τη δική τους αγωνία ακόμα και αν με τα λόγια προσπαθούν να είναι καθησυχαστικοί (όλα καλά θα πάνε κλπ). Σε αυτές τις περιπτώσεις τα παιδιά λαμβάνουν ένα διπλό μήνυμα και συχνά νιώθουν μπερδεμένα. Άλλες φορές πάλι οι φόβοι μπορούν να μεταδοθούν πιο άμεσα εστιάζοντας την προσοχή του παιδιού στο τι να προσέχει, τι να φοβάται, τι να μην κάνει. Έτσι μπορεί να δημιουργηθεί η αίσθηση ότι το σχολικό περιβάλλον είναι περισσότερο απειλητικό ή εχθρικό παρά οτιδήποτε άλλο.

Κρίνεται λοιπόν αρχικά σημαντικό οι γονείς να αναγνωρίσουν τους δικούς τους φόβους και τις αγωνίες και τα δικά τους συναισθήματα στους αποχωρισμούς. Ας μη ξεχνάμε ότι συχνά πίσω από τη ταμπέλα ενός φοβισμένου και αγχωμένου παιδιού βρίσκεται μια αγχωμένη μαμά που δυσκολεύεται να αποχωριστεί το παιδί της. Τότε η δική σας εμπιστοσύνη στο πρόσωπο του παιδιού και η ενθάρρυνση μπορεί να είναι η κινητήρια δύναμη για μια ομαλή προσαρμογή στο σχολείο.

Από την άλλη πλευρά μια ανοιχτή συζήτηση με το παιδί μπορεί να το βοηθήσει να αποκτήσει μια εικόνα για το άγνωστο περιβάλλον που το περιμένει. Eίναι γεγονός ότι το άγνωστο συχνά εγείρει φόβο στους ανθρώπους. Χρειάζεται λοιπόν μια προετοιμασία για το τι να αναμένει το παιδί από το σχολικό του περιβάλλον (δραστηριότητες, εκπαίδευση, παιχνίδια κλπ). Επίσης μπορεί να ενθαρρυνθεί για να εκφράσει τυχόν απορίες ή ανησυχίες τους. Πολλές φορές η δική σας εμπειρία του παρελθόντος μπορεί να το  ανακουφίσει αν του δώσετε το μήνυμα ότι αντιμετωπίσατε κάποια δυσκολία και τελικά τα καταφέρατε.

Η στιγμή του αποχωρισμού απαιτεί μια ψύχραιμη, αποφασιστική και σταθερή στάση. Μπορείτε να ακούσετε το παιδί σας και να το καθησυχάσετε. Να του εξηγήσετε ότι θα επιστρέψετε και πότε να σας περιμένει. Όταν δίνονται σαφείς εξηγήσεις στα παιδιά και σταδιακά τα ίδια επιβεβαιώνουν ότι εκπληρώνετε  τις υποσχέσεις σας (στην προκειμένη περίπτωση επιστρέφετε για να τον πάρετε) μειώνονται με τον καιρό οι ανησυχίες τους. Σε περίπτωση που το άγχος των παιδιών συνεχίζεται και τα καθιστά μη λειτουργικά η ψυχοθεραπευτική παρέμβαση και η συμβουλευτική γονέων μπορεί να βοηθήσει.

                                                                                                                                              Νικολία Καράμπελα

                                                                                                                                Ψυχολόγος

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      http://www.psychologiatoday.wordpress.com

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s